Bản vẽ song ngữ cần một quy tắc nhất quán về thứ tự ngôn ngữ, vị trí chú thích và phần nhận diện giữ nguyên. Không thu nhỏ chữ hoặc dời nhãn tùy ý để ép đủ nội dung. Những thay đổi bố cục có thể ảnh hưởng đối tượng được chỉ dẫn cần được kiểm tra và chấp thuận theo phạm vi dự án.
Sau dịch, một nhãn ngắn có thể thành cụm dài hơn, còn hai ngôn ngữ đặt cạnh nhau làm vùng chú thích chật hơn. Nếu chỉ tối ưu cho việc vừa khung, người dùng có thể không đọc được bản in hoặc nhầm nhãn thuộc đối tượng khác. Cần thử quy tắc trình bày trên các vùng khó trước, rồi mới áp dụng cho cả bộ.
Chọn quy tắc song ngữ theo cách người đọc sử dụng
Các phương án có thể gồm đặt hai ngôn ngữ trên hai dòng, dùng bảng chú giải hoặc tách bản vẽ đọc thành hai phiên bản có mã đối chiếu. Không có một cách phù hợp với mọi bộ. Cần xác định người dùng đọc trên màn hình hay bản in, tỷ lệ sử dụng và yêu cầu giữ khả năng biên tập trước khi chọn.
Thứ tự ngôn ngữ, dấu phân cách và kiểu chữ nên được ghi thành quy tắc chung. Một nhãn nằm cạnh dữ liệu số cần tách rõ phần nào là bản dịch, phần nào là mã hoặc thông số. Không dùng định dạng chỉ dựa màu nếu người nhận có thể in đen trắng; cần bảo đảm vẫn phân biệt được bằng cấu trúc và vị trí.
Rút gọn có căn cứ, không lược nghĩa theo diện tích
Có thể chọn thuật ngữ gọn hoặc cách viết tắt đã được duyệt, nhưng cần có chú giải và dùng thống nhất. Không bỏ thành tố phân biệt vật liệu, vị trí hoặc điều kiện chỉ để nhãn vừa chỗ cũ. Những chú thích dài có thể chuyển thành bảng theo mã nếu chủ tài liệu chấp thuận và người đọc vẫn lần được tới đúng đối tượng.
Khi điều chỉnh vị trí, giữ nguyên ý nghĩa của leader và callout. Không dời đầu mũi tên vì thấy vướng chữ. Các vùng dày nhãn nên được thử riêng và chụp lại để người phụ trách duyệt phương án. Quyết định trình bày cần tách khỏi quyết định ngôn ngữ để biết đang thay cách nhìn hay thay nội dung.
Kiểm tra ở đúng tỷ lệ và trên cả hai ngôn ngữ
So bản xuất theo tỷ lệ sẽ dùng, đọc chữ nhỏ và kiểm tra khoảng trắng quanh đường nét. Một trang có thể đẹp khi phóng lớn nhưng khó đọc khi in. Cần rà xem hai ngôn ngữ có còn đúng cặp, các số callout có bị hiểu là phần của dòng dịch và những nhãn dài có che kích thước hay không.
Lượt kiểm tra cuối nên chọn các vị trí đại diện và những vùng khó nhất, sau đó rà toàn bộ các trường trọng yếu trong phạm vi. Nếu giao cả file biên tập, giữ lớp chữ và cấu trúc theo yêu cầu đã chốt. Không chuyển mọi nhãn thành ảnh để cố giữ hình thức nếu khách hàng còn cần cập nhật hoặc tìm kiếm nội dung sau này.
Ví dụ giả định: hai dòng ngôn ngữ khiến nhãn trông như hai callout
Một nhãn song ngữ được đặt thành hai dòng cạnh hai mũi tên gần nhau. Người đọc có thể tưởng mỗi dòng thuộc một mũi tên. Nhóm xử lý thử phương án bảng chú giải theo mã và thống nhất kiểu thể hiện với chủ tài liệu thay vì chỉ giảm cỡ chữ.
Sau khi chốt, các nhãn tương tự được áp cùng quy tắc và kiểm tra trên PDF in đen trắng. Mã và dữ liệu kỹ thuật vẫn giữ nguồn. Ví dụ cho thấy bố trí song ngữ cần giúp người đọc hiểu quan hệ thông tin, không chỉ chứa đủ hai bản câu chữ trong cùng một vùng.
Bảng đối chiếu các điểm cần kiểm soát
| Nhóm kiểm tra | Thông tin cần giữ | Cách kiểm soát |
|---|---|---|
| Quy tắc | Thứ tự, dấu, kiểu trình bày | Áp dụng xuyên bộ |
| Giới hạn | Độ dài và vùng đặt nhãn | Không bỏ ý để ép vừa |
| Đối chiếu | Cặp ngôn ngữ, mã, leader | Đọc đúng tại tỷ lệ dùng |
Checklist trước khi chốt và bàn giao
- Chốt người đọc, định dạng và tỷ lệ sử dụng
- Thử song ngữ ở vùng nhiều nhãn trước
- Quy định thứ tự ngôn ngữ và cách viết tắt
- Giữ mã, kích thước và đầu mũi tên theo nguồn
- Đọc thử PDF ở tỷ lệ thật và đen trắng nếu cần
- Giữ khả năng biên tập theo đầu ra đã thống nhất
Khi cần triển khai dịch tài liệu kỹ thuật, hãy gửi bộ nguồn và mục đích sử dụng để thống nhất phạm vi. Bạn cũng có thể đọc thêm dịch tài liệu song ngữ kỹ thuật nên trình bày thế nào để dễ đối chiếu? để đối chiếu với công việc đang chuẩn bị.
Câu hỏi thường gặp
Có nên giảm cỡ chữ để giữ nguyên mọi vị trí không?
Không dùng như giải pháp mặc định. Cần bảo đảm khả năng đọc tại tỷ lệ sử dụng. Có thể cần phương án chú giải hoặc bố trí khác được chủ tài liệu duyệt.
Bản song ngữ có thể dài hơn hoặc thêm bảng không?
Có thể nếu phù hợp mục đích và được thống nhất. Điều quan trọng là quan hệ đối chiếu rõ, không che dữ liệu và không tạo thay đổi thiết kế ngoài phạm vi.
Có được tự tạo từ viết tắt không?
Chỉ nên dùng khi có quy tắc và chú giải được xác nhận. Viết tắt riêng lẻ để nhãn ngắn hơn có thể làm các trang không nhất quán và người đọc khó tra cứu.
Kinh nghiệm liên quan
Chuẩn bị nguồn rõ để nhận phương án phù hợp
Chia sẻ loại tài liệu, ngôn ngữ và thời hạn cần sử dụng. Trí Việt sẽ làm rõ phạm vi và đầu ra cùng bạn.
Gửi yêu cầu báo giá
